Làng tôi có ông Tám Trứng. Tuổi khoảng 70 nhưng không ai gọi là “ông” vì Tám Trứng có lẽ là một trong những người nghèo nhất trong làng.

Gia sản của Tám Trứng là cái chòi lá thô sơ. Tám Trứng ngủ trên cái vạt tre với mảnh chiếu ráchvà đong đưa kẻo kẹt với cái võng treo dưới tàng cây dâu trước nhà. Tám Trứng có hai cái nồi con, một cái để nấu cơm, một cái để kho, một cái bát để vừa làm chén ăn cơm vừa làm bát uống trà. Tám Trứng rất thích uống trà và suốt ngày phì phà điếu thuốc lào.

Tám Trứng hiền từ. Ít khi nghe ông nói vì Tám Trứng sống bên lề xã hội, không thân quyến, không bạn bè, nhưng ung dung, tự tại. Không thấy ông vui hay buồn hay giận dữ. Dường như Tám Trứng đã quên mất hẳn nụ cười. Trẻ con nghịch ngợm ném đất vào chòi chọc phá, chỉ thấy ông bước ra nhìn rồi đi vào, không giận hờn. Chọc phá hoài cũng chán, chúng bỏ đi.

Người ta ta thường thấy Tám Trứng lom khom tìm hái các loại rau dại mọc hoang dọc theo bờ kinh, con lộ, hoặc lỏm bỏm xúc cá bắt cua trong đầm, dưới mương. Tuy nghèo nhưng Tám Trứng không bao giờ ăn cắp hoặc xin ai điều gì. Nhờ vậy ông được nhiều người trong làng tín cẩn, cậy giữ nhà cửa, chăm sóc gia súc vườn tược khi họ đi vắng, hoăc canh chừng vườn trái cây trong mùa chín rộ. Thỉnh thoảng Tám Trứng bán mấy trái dừa khô lượm được ngoài sông hoăc con cá con tôm câu được. Nhờ vậy Tám Trứng kiếm được ít tiền để mua gạo muối xì dầu và các món cần dùng.

Ngày nào cũng vậy, Tám Trứng  ra vườn quơ bó củi và một nắm lá dừa khô, vừa đủ để nấu một nồi cơm và nồi kho mặn. Lửa tắt còn than vừa đủ để nấu sôi nồi nước pha trà. Nồi cơm vừa đủ ăn sáng và chiều. Ấm trà vừa đủ dùng trong ngày. Không dư, không thiếu, không bao giờ để dành cho ngày mai.

Không ai biết về tiểu sử của Tám Trứng. Người ta chỉ thấy Tám Trứng là một chàng trai vạm vở từ xa về sau ngày “giải phóng,” rất hiếu thảo với mẹ già và ở luôn trong căn chòi sau khi bà mất. Thời gian không làm thay đổi nếp sống của Tám Trứng, chỉ làm mái tóc ông bạc màu và vết tích thời gian khắc sâu những nếp nhăn sâu quắm trên gương mặt phong trần.

Lần đầu, vì hiếu kỳ, tôi ghé thăm Tám Trứng lúc ông đang đong đưa kẻo kẹt trên chiếc võng trước nhà, miệng phập phà điếu thuốc rê, gương mặt cằn cỗi nhưng thảnh thơi, tự tại. Đôi mắt ông lim dim, không nhìn người, không nhìn đời, không thấy nét vui, không thấy vẻ buồn. Thật thanh tịnh.

Mấy năm sau, tôi ghé thăm Tám Trứng. Cảnh vật đã đổi thay. Con đường vào nhà ông mọc đầy lao sậy. Cái chòi xiêu vẹo ngày xưa nay là bụi chuối xum xuê, lung lay trước gió. Cây dâu trước nhà vẫn xanh tươi nhưng hình bóng Tám Trứng ngày xưa đã tan biến vào dĩ vãng.

Đời người chỉ là cơn gió thoảng, và cơn gió đã thoảng qua đây rồi.

Dòng sông trước nhà vẫn tiếp tục chảy vào, chảy ra, theo con nước lớn, nước ròng, muôn đời không bao giờ nghỉ.

Dòng đời vẫn tiếp túc trôi.

Có ai cần biết, trên đời nầy có tên Tám Trứng đã sống tại đây và đã chết tại đây?

Tôi tự hỏi, Tám Trứng ông là ai? Một người bất thường, hay là một vị cao nhân ẩn sĩ đã giác ngộ?

Tôi cứ mãi thắc mắc và vẫn chưa tìm ra câu giải đáp.

Phật tại tâm. Phật tánh càng sáng tỏ với sự phát triển của trí tuệ, với tuổi đời, và kinh nghiệm sống. Vì vậy, người lớn tuổi thường có khuyng hướng đi tu.

Người trí thức nghiên cứu phật pháp để trao dồi trí tuệ, tu tâm, dưỡng tánh. Có người học đạo, đi tu mong được chứng quả, giác ngộ. Có vị nhiệt tâm hơn, xuống tóc qui y, làm Sư, làm Thầy, nương cửa Phật để giúp khai trí chúng sanh tìm đến con đường giác ngộ. Có vị phát tâm bồ đề, bố thí, cúng dường, phóng sinh, làm công quả, không tiếc công, tiếc của. Kẻ phàm phu thì cúng chùa, lạy Phật, tôn Sư, cầu xin lòng từ-bi Tam Bảo để được cứu rỗi, nhưng có mấy ai đạt được trình độ tu của Tám Trứng, dẫu rằng có thể ông chưa bao giờ biết đến chữ “tu,” chưa bao giờ đọc một câu kinh hay nghe một lời kệ?

Tám Trứng trông như một người đã đạt Tâm Thức Chánh Niệm, đã chiến thắng được thất tình lục dục, tâm thật thanh tịnh. Có phải chúng ta bỏ công, bỏ của, bỏ tâm sức để tu tập, cực khổ ngồi thiền, tụng kinh gõ mõ, làm công quả chỉ mong sao được trở thành như Tám Trứng, người chưa bao giờ biết đi tu?

Tám trứng, ông là ai?

Garden Grove 7/21/2015

Chú Chín Cali

Cùng Tác Giả / Đề Tài