Lễ Cầu Siêu và Giỗ Thầy Hà Văn Thân tại Chùa Lâm Tế, Sài Gòn
 
Khi bài “Một Cõi Đi Về” viết về Thầy Hà Văn Thân được đăng trên nlsbaoloc.net, chị Đặng Thị Hòa Bình vội gọi cho tôi góp ý. Chị bảo nên sửa tựa đề bài viết. Chị nói, bài hát “Một Cõi Đi Về” của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn có những câu diễn tả sự ra đi vĩnh viển. Ví dụ như, “Từng lời Tà Dương là lời Mộ Địa”.  Theo quan niệm duy tâm thì nên tránh dùng làm tựa bài viết về người Thầy vẫn còn với chúng ta.
 
Lúc ấy tôi không tin dị đoan, theo ý nghĩ của tôi, Cõi Đi Về của Thầy là quê hương Việt Nam, vì khi ấy Thầy đang định cư ở Pháp. Và tôi vẫn muốn hát tặng Thầy bài hát đó, nhưng rất tiếc là tôi không thuộc bài.
 
Mãi cho đến khi nghe tin Thầy bệnh nặng phải nhập viện. Lần đầu tôi đến thăm Thầy tại Bệnh Viện  Nguyễn Trải, Thầy còn nhắc là tôi chưa hát cho Thầy nghe. Tôi không ngờ Thầy vẫn nhớ bài viết của tôi. Tôi quyết tâm, về nhà mở Google ra tìm bài hát học thuộc.
 
Mấy hôm sau, tôi trở vào bệnh viện thăm Thầy, tôi còn nhớ buổi chiều hôm đó, phòng bệnh vắng người, chỉ có anh Hà Văn Thận, là em ruột của Thầy, và một bệnh nhân nằm cùng phòng. Tôi mạnh dạn nói: “Thưa Thầy, hôm nay em xin hát cho Thầy nghe bài hát Một Cõi Đi Về của Trịnh Công Sơn”.
 
Thầy mỉm cười gật đầu, thế là tôi cất tiếng hát, và nhìn thấy ngay nụ cười viên mãn trên đôi môi Thầy. Khi bài hát gần kết thúc, tôi thấy Thầy khẽ xoay người, nằm nghiêng mình lại, đôi mắt ngó mông lung lên trần nhà rồi hai dòng lệ khẽ trào ra, chảy dài theo gò má.
 
Tôi cũng nghẹn ngào xúc động, cầm lấy hai bàn tay gầy guộc của Thầy. Bấy giờ thì tôi biết lời tiên đoán của chị Hòa Bình sắp thành sự thật. Sức khỏe của Thầy mỗi ngày mỗi yếu dần đi, Thầy có ước nguyện muốn được về quê ở Sóc Trăng.
 
Mấy hôm sau, anh Nguyễn Khỏe gọi, rủ tôi đi Sóc Trăng thăm Thầy vì nghe nói tình trạng của Thầy hiện như chỉ mành treo chuông. Thời gian quá gấp nên không rủ được đông người, chỉ có tôi, anh Khỏe và anh Phước Ban Công Thôn mà thôi.
 
Chúng tôi rời Sài Gòn lúc 6 giờ chiều, đi đến 12 giờ khuya mới đến nơi. Thầy đã mê man. Cảnh nhà thật đơn chiếc, chỉ có anh Thận cũng gần 70 tuổi ở đó chăm sóc Thầy. Các con của Thầy ở bên Pháp chưa về kịp, may là có mấy người cháu họ ở gần đó qua lại giúp đỡ.
 
Anh Thận đã chỉ cho chúng tôi xem khu đất dành làm nơi yên nghĩ cuối cùng của Thầy. Nhớ ngày xưa Ông Ngoại của Thầy, từng là người đầu tiên khai phá lập nên làng Thạnh Thới An, Sóc Trăng. Sau đó, Ba của Thầy, nhờ trúng số độc đắc, nên có tiền mua luôn lô đất dài 2 cây số dọc theo mặt tiền quốc lộ, sở hữu cả một vùng đồng ruộng mênh mông.
 
Vậy mà bây giờ, cơ ngơi chỉ còn vỏn vẹn ngôi nhà và mảnh vườn nhỏ làm nghĩa trang gia đình. Nghe nói, trước kia ở đây có dựng bia ghi nhớ công đức khai hoang lập địa của Ông Ngoại Thầy, nhưng sau năm 75, bia bị phá bỏ.
 
Chúng tôi ngậm ngùi khi nghĩ đến giờ phút cuối cùng của Thầy sắp đến, bịn rịn rồi cũng phải chia ly. Chúng tôi không thể ở lại lâu hơn. Trên chuyến xe chạy suốt đêm trở về Sài Gòn, anh Khỏe và anh Phước ôn lại những kỷ niệm gắn bó của một thuở tình Thầy Trò với Thầy.
 
Riêng tôi, chỉ có một cơ duyên là lần đó Thầy nghe nói Thầy Phan Bá Sáu về Sài Gòn, Thầy nhờ tôi tìm liên lạc với Thầy Sáu, vì hai Thầy là anh em bà con cô cậu ruột. Từ đó về sau, mỗi lần Thầy từ Pháp về VN nghỉ dưỡng ở nhà anh Khỏe, tôi đều được báo tin để cùng các anh chị NLM đến thăm Thầy. Nhất là những dịp lễ Tết.
 
Vậy mà ngày Thầy mất, tôi lại đi du lịch xa không dự được tang lễ. Nghe kể, tang lễ của Thầy cũng đơn sơ giản dị như cuộc sống của Thầy lúc sinh tiền. Cũng thời là Giám Đốc Nha Học Vụ Nông Lâm Súc, đồng thời là Tổng Giám Đốc Tổng Nha Nông Nghiệp, vậy mà khi cuối đời, Thầy nằm xuống thật lặng lẽ.
 
Những người con của Thầy ở Pháp, có về chịu tang rồi vội vã đi ngay. Chỉ có những người bạn đồng sự của Thầy, những học trò của Thầy ở các Trường NLS Bảo Lộc, Huế, Cần Thơ, Bình Dương, là gắn bó. Đặc biệt anh  Nguyễn Khỏe như đứa con trai của Thầy, đã lo liệu chu toàn hậu sự cho Thầy.
 
Thời gian trôi qua, ngày giỗ đầu của Thầy tổ chức ở dưới quê, đường xá xa xôi học trò không về dự được. Năm thứ hai, người em của Thầy và các anh chị NLS tổ chức lễ cầu siêu cho Thầy ở chùa Vĩnh Nghiêm, tôi cũng có mặt cùng với rất đông bạn bè.
 
Năm nay, nghe anh Khỏe báo tin anh Hà văn Thận, người em trai duy nhất của Thầy, cũng mới vừa mất được 100 ngày, nên ngày giỗ của Thầy lần nầy không có ai lo.
 
Anh Khỏe có ý nhờ tôi tổ chức lễ  cầu siêu cho Thầy ở chùa Lâm Tế, anh Khỏe sẽ yểm trợ tài chánh, tôi thông báo cho quý Thầy Cô và các bạn ngày giờ và địa điểm.
 
Sáng nay, buổi lễ cầu siêu được diễn ra thật ấm tình Thầy Trò, và bằng hữu. Hiện diện có Thầy Châu Kim Lang, cô Võ Thị Vân, anh Phước bạn thân của Thầy, và các anh chị đại diện các khóa NLM (chị Đặng Thị Chín, anh Nguyễn Trung Ngôn, Nguyễn Tấn Phúc), Trường NLS Cần Thơ (anh Liêm), Trường NLS Bình Dương (anh Lê Văn Khởi, chị Trần Thị Bạch Mai, anh Phan Bửu Châu), và nhóm bạn NLS Bảo Lộc (Anh Lợi Chí Vũ, Nguyễn Chí Tiên, Nguyễn Vĩnh Lộc, Phạm Đình Long, chị Ngô Anh Thuấn, Ngọc Điệp, Võ Thị Nga và chồng, anh Huyền, chị Bùi Thị Hồng Gấm, Nguyễn Thị Kim Nguyệt...)

Anh Phạm Đình Long quỳ lạy dâng sớ

Từ ngoài vào trong - hàng quỳ: Nguyễn Tử Hà - K5 NLM, Nguyễn Ngọc Điệp - CN70, Cô Võ Thị Vân, Bùi Thị Lợi, Đặng Thị Chín - K5NLM, Anh Phước bạn của Thầy Thân.

Hàng đứng: Nguyễn Kim Nguyệt - MS71, Nguyễn Tấn Phúc - K2NLM, Phan Bửu Châu - NLS Bình Dương, Nguyễn Vĩnh Lộc - MS65-68, Ngô Anh Thuấn - CN69, Chị Trần Thị Bạch Mai và chồng Lê Văn Khởi - NLS Bình Dương, anh Huyền chồng chị Võ Thị Nga, Thầy Châu Kim Lang, Trần Trung Ngôn - K2NLM, Lợi Chí Vũ - TL68, Bùi Thị Công Gấm - MS73, Võ Thị Nga - MS68, Nguyễn Chí Tiên - TL68.

 
Hàng trước từ trái qua: Anh Phước bạn của Thầy Thân (không có học NLS), Nguyễn Thanh Liêm NLS Cần Thơ, Đặng Thị Chín khóa 5 NLM, Bùi Thị Công Gấm MS73, Cô Võ Thị Vân, Nguyễn Thị Kim Nguyệt MS71

Hàng sau: Lợi Chí Vũ TL68, Anh Huyền chồng chị Võ Thị Nga MS68, Phạm Đình Long TL73, Nguyễn Chí Tiên TL68, Trần Trung Ngôn NLM khóa 2, Nguyễn Tấn Phúc NLM Khóa 2, Thầy Châu Kim Lang

 
Đáng tiếc là anh Khỏe bị bệnh đột xuất phải nhập viện nên không đến được. Phạm Đình Long đã đại diện quỳ dâng sớ, châm trà, xới cơm, như một đứa con trai. Tiếng vị Sư đọc kinh siêu độ cho Thầy và nêu tên chủ lễ là toàn thể học trò NLS Bảo Lộc, thành tâm cúng bái khiến mọi người không khỏi bồi hồi xúc động.
 
Tôi nhìn lên thấy Thầy Châu Kim Lang lau vội những giọt nước mắt, có lẽ khi thấy Phạm Đình Long thực hiện nghi thức cúng lễ trong không khí trang nghiêm, Thầy Châu Kim Lang đã chạnh lòng nghĩ đến cái nghĩa vô thường của Tạo Hóa.
 
Buổi cầu kinh kết thúc, Thầy trò và bạn bè cùng ngồi lại, dùng với nhau bữa cơm chay đạm bạc. Vị Sư và những người làm công quả trong chùa đã hết lời khen ngợi nghĩa tình thầy trò của chúng ta. Tôi hãnh diện vì mình là một học sinh NLS Bảo Lộc, tôi cũng rất vui và hạnh phúc khi có được những người Thầy Cô và những bạn bè luôn có những tấm lòng Tôn Sư Trọng Đạo.  Đó cũng là truyền thống của Trường Nông Lâm Mục Súc mãi mãi được gìn giữ và tôn vinh.
 
Sài Gòn, ngày 29 tháng 11 năm Nhâm Thìn
Bùi Thị Lợi