Xin dùng nút điều khiển để nghe nhạc phẩm "Bóng Mát" qua tiếng hát Bằng Dương
 
     Thầy Nghiêm Xuân Thịnh được sinh ra tại Hà Đông, mồ côi cha lúc bốn tuổi, là con út trong một gia đình bảy anh em, nhưng thời niên thiếu sống ở Hà Nội, học tại trường trung học Nguyễn Huệ, một ngôi trường được xây bên bờ sông Hồng. Dù đã bao năm qua, khung cảnh thật nên thơ chốn ấy được ghi khắc và được ông nhắc trong niềm  cảm thương, nhung nhớ. 
     Sự kiện "đất bằng dậy sóng" năm 1954, trong niềm bi thương chia cắt đất nước, rời lìa nơi chôn nhau cắt rún, và theo làn sóng hàng trăm ngàn người dắt dìu nhau bỏ lại tất cả để ra đi, Thầy cùng với hai người bạn đồng tuổi, 15, không gia đình vào Nam.
     Hành trình ngày ấy, nào ai có ngờ chỉ là khởi đầu cho cuộc đời đó đây, phiêu lãng! Do ý chí tự lập thân hay mệnh số dành sẳn cho ông? Tiết tàn thu tháng mười, mưa ngâu lất phất của đất Bắc đã tiễn những người ra đi, tiễn ông, thân phận của người lữ thứ cô thân được bắt đầu. Và đất lành miền Nam, chốn đến, đã đãi ngộ ông nhưng chỉ giữ chân ông được một số năm.
     Không gia đình để nương tựa, với ý chí mạnh, Thầy biết thân, rõ phận mình cũng như nhận thức học vấn là con đường duy nhất, lương thiện nhất để tiến thân nên Thầy vừa tự mưu sinh ngay những ngày còn khá trẻ ấy, vừa tiếp tục đeo đuổi việc học tại trường trung học Hồ Ngọc Cẩn, Saigon.
     Năm 1957, trúng tuyển sau kỳ thi khá gay go, ông nhập học trường Quốc Gia NLM Blao. Sau 3 năm tạm quên những thú vui của thời trẻ, chí cốt miệt mài trong việc học hành. Ông tốt nghiệp thủ khoa và được học bổng du học theo chương trình USAID vào năm 1961.
     Năm 1964, hoàn tất chương trình B.S. tại University of Georgia. Cùng theo học và cùng niên khóa với Thầy có ông Hà Xuân Trừng, nguyên Tổng Trưởng Kinh Tế, thời Đệ Nhị Cộng Hoà.
     Năm 1966, hoàn tất chương trình M.S. tại Oklahoma State University, về hai chuyên khoa Agriculture  Education và Animal Science. Thời gian đó, ông Hoàng Đức Nhã, nguyên Tổng Trưởng Dân Vận, thời Đệ Nhị Cộng Hoà cũng học tại đây nhưng khác ngành.
     Sau đó ông trở về VN. Dấu ấn khá đậm trong những ngày còn học và uớc mơ sâu kín có ngày quay lại trường phục vụ đã được toại nguyện, ông được bổ nhiệm về trường Trung Học Nông Lâm Súc Bảo Lộc trong chức vụ Hiệu Trưởng. Bốn năm làm việc tại đây đã cho ông thêm một đoạn đời với nhiều kỷ niệm khắc sâu, đậm nét.
     Năm 1970, Thầy lập gia đình có 2 người con. Họ đã trưởng thành và hiện làm việc và đang sống ở Úc.
     Năm 1971, ông về Nha Học Vụ NLS Sàigon giảng dạy các lớp Cao Đẳng Sư Phạm NLS.
     Năm 1972, một lần nữa chim bằng tung cánh, qua chương trình Colombo của chính phủ Úc Đại Lợi, ông nhận học bổng theo học chương trình Ph.D.
     Năm 1978, ông hoàn tất chương trình Ph.D. với hai chuyên nghành: Biochemistry và Microbiology & Nutrition. Lúc đó hoàn cảnh đất nước đã đổi thay, ngày trở lại, quay về chốn cũ thật xa xôi. Chuyến đi định mệnh năm 1972 là hành trình tiếp nối và kéo dài cuộc đời phiêu bồng của ông.
     Năm 1978, ông làm việc tại Trung Tâm Nghiên Cứu Bệnh Thiếu Nhi, "Children Medical Research Foundation", với chức vị, Reserach Fellow, khảo cứu căn nguyên di truyền của bệnh ung thư ở thiếu nhi (gene transfer). Sau đó, Thầy tiếp tục công việc phục vụ trong nghành giáo dục, dạy tại Đại Học Melbourne bộ môn Animal Production cho cấp hậu đại học: MS, Ph.D.
     Năm 1994, làm việc cho chương trình "Inviroment Awarness" của Liên Hiệp Quốc tại một số quốc gia nghèo và đang phát triển trong khu vực Á Phi, trong chức vị cố vấn cho đến 1996. Trụ sở chính của chương trình đặt tại Hà Nội. Đó là cơ hội để sau hơn 40 năm, "bềnh bồng một đời phiêu lãng", đứa con tuấn kiệt của VN có dịp trở về đất Bắc để gặp lại gia đình và thăm lại quê hương.
      Ngoài tư chất thông minh thiên phú, để thành công trong việc học, đạt được sự nghiệp đáng kể, và cuộc đời phiêu bồng đó đây, thì Ơn Trên cũng đã ban cho ông giọng hát ngọt ngào, trầm bổng ru đời và ru cả chính ông. Có lẽ tình yêu lớn nhất và trọn vẹn nhất mà ông đã hiến dâng trao trọn đó là âm nhạc -- Với tất cả sự đam mê nồng nhiệt nhất và luôn bám chặt, không rời suốt cả đời ông.
     Ngay những ngày còn rất trẻ, ông đã ngân lời ca trên đài Pháp Á (1954-1957).
     Dù khá xa xưa, trên chuyến tàu hỏa từ Hà Nội đi Hải Phòng để vào Nam, một kỷ niệm được Thầy nhắc nhớ. Ông, người nghệ sĩ trẻ,  vừa đàn vừa hát cho chính ông và những người đồng hành. Khi ông kể, hình như ông vẫn còn nghe dư âm tiếng đàn, giọng hát trầm buồn của chính mình trong hành trình bắt đầu của một đời lữ thứ.
    Lại một duyên may khác, trong thời gian 6 tháng học sinh ngữ ở Hội Việt Mỹ, chuẩn bị du học lần thứ nhất năm 1961. Trong một dịp tình cờ đi hát, ông được GS nhạc sĩ Nghiêm Phú Phi nhận ra tài năng nên đã mời ông hát cho chương trình nhạc hàng tuần của Đài Phát Thanh Saigon, cùng với các ca sĩ hàng đầu Việt Nam thời ấy trong các ban nhạc như Tiếng Tơ Đồng, Ban Nghiêm phú Phi.
     Nếu tin rằng tên và biệt danh là con người, là biểu thị được đổ đầy, gắn chặt, thì có lẽ nhà thơ Hoàng Kỳ Anh, khởi đi từ cảm thức trực nhận đã tiên tri cuộc của đời ông, nên đã lấy tên của một loài chim bằng huyền sử (griffin) với đôi cánh rộng, tặng cho ông danh hiệu Bằng Dương.

Chim bằng, đôi cánh rộng,
biển xa, muôn dặm dài,
trời cao, tung cánh bay,
mãi đi, và đi mãi...

     Năm 1996, lại thêm một chặng đường mới, ông qua Mỹ định cư. Hiện ở tuổi ngoài 70 ông vẫn khoẻ mạnh và đang còn làm việc. Không rõ, đôi cánh rộng có chùn? Hay là chốn này chỉ là chỗ đậu cho đôi cánh mỏi?
     Cứ tạm nghĩ đã 10 năm hơn, đất lành và nắng ấm Cali là chỗ dừng cho đôi cánh mỏi. Một chốn lạ đã dần quen. Con chim bằng đã gặp được bầy đàn. Quả vậy, ông đã gặp lại những người bạn vong niên, những người thân quen, những cô, cậu học trò đầy nghĩa tình. Trong thân tình thắt chặt, họ lại được dịp lắng lòng nghe lại tiếng hát của ông -- vẫn ngọt ngào, lúc cao vút theo gót chim bằng vượt trời xa, lúc ấm trầm nhẹ cánh lượn trên cánh đồng xanh rì đầy thảo nguyên, vẫn rót tình nồng vào tâm tư của họ, những người cùng cảnh ly hương, phiêu bồng như chính đời ông. 
     Hãy đọc lời ông viết, hãy nghe ông hát -- tiếng lòng của đôi cánh mỏi và tâm tình mái ấm được tìm thấy... Mấy ai có được cuộc đời như ông! (Trang Nhà)
 

Cho Tôi Bóng Mát Cuộc Đời

Trên quãng đường lưu lạc giang hồ, dù ở nơi nào, Úc Châu, Phi Châu, Âu Châu, hay Mỹ Châu, tôi luôn luôn hồi tưởng lại những ngày sống tại trường NLS Blao, nơi đây đã đánh dấu 3 năm đẹp nhất của đời học sinh, và 4 năm phục vụ cho trường. 

Nghĩ tới Trường NLS Bảo Lộc là bao nhiêu kỷ niệm cuồn cuộn hiện về.  Những bài giảng với những kiến thức thu thập được từ nhiều quốc gia của những Ông thầy mà phần lớn đã ra đi, những phần ăn thanh đạm trong Nhà ăn, những đêm thức suốt sáng để học thi, những tiếng vượn kêu, chim hót ở ven rừng mỗi buổi chiều, những tiếng đàn hát và ngâm thơ trong những đêm văn nghệ, những buổi thực tập trong vườn trà, vườn café, hay ở trại heo, chuồng ngựa, tất cả hiện về trong tâm tư làm cho lòng tôi rưng rưng xúc động.

Rồi mấy chục năm qua đi, những lúc ngồi một mình trong chiều vắng, tôi chỉ có thể xem lại những mảnh đời thơ mộng này qua tâm tưởng, những hình ảnh đến với tôi một cách mơ hồ nhòe nhạt như trong một giấc mơ, khi tỉnh giấc mọi thứ đều tan biến...

May mắn làm sao, năm 2003 một cơ duyên đã xui khiến tôi dọn nhà về Quận Cam, nơi đây qua mấy kỳ Đại hội, và qua Trang nhà tôi đã tìm lại được những người bạn cũ, những thầy cô đồng nghiệp, những anh chị học sinh ngày xưa mà nay đã trở thành những người bạn vong niên. 

Mở trang nhà ra là tôi cảm thấy như là được trở về bên lửa hồng của mái ấm gia đình, ở đây mọi người đang quây quần tụ họp, ở đây mọi người đang giãi bầy tâm tư, gợi lại những kỷ niệm của những ngày tháng cũ, viết cho nhau để thông hiểu những kinh nghiệm của cuộc sống ở quê nhà cũng như là ở xứ người, ở đây mọi người có thể lắng nghe những bài hát, những lời ngâm, hoặc học cách nấu nướng những món ăn mà mình chưa biết.  Cũng ở đây mọi người có thể nhìn được tận mắt một cách rất là hiện thực những nét nhăn trên những khuôn mặt quen thuộc ngày xưa cũ. 

Tất cả những hình ảnh đó, những âm thanh đó, những nỗi niềm tâm tự đó, những kinh nghiệm của cuộc sống đó, tất cả không thể nào đến với chúng ta được nếu không có những bàn tay đầy nhiệt huyết của các bạn trong ban Điều Hành.  Những người này đã hy sinh rất nhiều thì giờ và tâm huyết để vun đắp cho Hội và Trang Nhà ngày càng súc tích.

Nhân một năm kỷ niệm ngày thành lập Trang Nhà, tôi thành thật và trân trọng gửi tới các bạn Phụ Trách và những bạn đóng góp bài vở cho Trang Nhà lời cám ơn chân thành nhất và chúc các bạn luôn luôn dồi dào sức khỏe để mãi mãi đem lại một Bếp Hồng cho Mái Ấm Gia Đình NLS và thêm bóng mát cho cuộc đời.

Nghiêm Xuân Thịnh
Westminster, July 2008

Lời chú cuối trang của Trang Nhà:

     Trong những lần được tiếp chuyện với cô thầy cũ, khi tôi tỏ ý định viết về họ, hầu như ai cũng có cùng lời nhắn nhủ chung: xin đừng nhắc nhiều và chi tiết về danh, về nghiệp, tất cả chỉ là phù du, thoáng đến và thoảng đi trong dòng sống của đời người.
      Lĩnh ý, những gì tôi kể về họ trong chừng mực của ngôn từ, không thêm thắt. Tôi chỉ lần theo dấu chân của họ, du hồn thử sống những cuộc đời được biết và xin được kể lại như những tấm gương cho những người trẻ hơn rút tỉa, học hỏi, chiêm ngắm. Tôi chọn tâm tình “cảm cựu”  để viết về họ và luôn chú tâm đến phần tâm tình của con người, và những người sẽ đọc là những người có phần nào liên hệ với họ.
     Xin được đọc trong lòng thương yêu chan hoà; vả chăng ai cũng dễ yêu, đáng yêu, nếu ta có duyên may cùng đáp chuyến xe đời, ngồi gần, và lắng lòng nghe tâm tình của họ.
     Bản nhạc "Bóng Mát" đã được ca sĩ Bằng Dương hát và thu tại trường vào năm 1967. Một số lớn anh chị em NLS Bảo Lộc đã được nghe qua vào những năm 1966-1970 trên Đại Thính Đường hay những buổi sinh hoạt của trường. Hình ảnh kèm theo trên được xếp theo thứ tự thời gian từ gần nhất đến xa xưa nhất.